3691209พลเมืองสร้างสรรค์ · Creative Citizenship
WEEK 8 LEARNING EXPERIENCE

Creative Citizen
Digital Business Detective

การสำรวจและตรวจสอบธุรกิจเทคโนโลยีดิจิทัลตามหลักการพลเมืองสร้างสรรค์ ผ่านการเรียนรู้แบบลงมือทำ วิเคราะห์ด้วยหลักฐาน และออกแบบธุรกิจให้สร้างคุณค่าร่วมมากขึ้น

“ธุรกิจดิจิทัลนี้ ดีจริงหรือแค่ขายดี?”
3 ชั่วโมง · 7 ช่วง

Learning Journey ของคาบ

ค่อย ๆ ยกระดับจากชีวิตดิจิทัลของนักศึกษา ไปสู่การวิเคราะห์ธุรกิจ เทคโนโลยี ผลกระทบ และการออกแบบทางเลือกใหม่อย่างรับผิดชอบ

110 นาทีDigital Life Checkเชื่อมบทเรียนกับชีวิตจริง
220 นาทีDecode Digital Businessสรุป 3 Business Models
325 นาทีBusiness Detectiveสำรวจธุรกิจจริง
425 นาทีTechnology X-Rayวิเคราะห์ Technology → Value
535 นาทีBenefit & Impact Battleมองข้อดีและผลกระทบ
635 นาทีCreative Citizen Redesignสร้างแนวทางใหม่
720 นาทีPitch + Reflectionสื่อสารและสรุปการเรียนรู้
Learning Journey Week 8
ภาพรวม Learning Journey 3 ชั่วโมง 7 ช่วง
HOOK

Digital Life Check

“ตั้งแต่ตื่นมา วันนี้เราให้เงินหรือข้อมูลกับธุรกิจดิจิทัลอะไรไปแล้วบ้าง?”

1. สำรวจ

ให้นักศึกษาหยิบโทรศัพท์และเขียนชื่อแพลตฟอร์ม/บริการที่ใช้วันนี้ 3 รายการ เช่น สั่งอาหาร ซื้อของ ฟังเพลง ดูวิดีโอ เรียกรถ เกม Cloud หรือ Social Media

2. ตั้งคำถาม

เราเป็น “ลูกค้า” หรือ “ผู้ใช้”? ถ้าเราใช้ฟรี ธุรกิจหาเงินจากไหน? เราให้อะไรกับธุรกิจนอกจากเงิน?

3. เปิดประตูสู่โมเดลธุรกิจ

Money · Data · Attention · Content · Network
แล้วชวนคิดต่อว่า “ของฟรีในโลกดิจิทัล ฟรีจริงหรือ?”

MINI LESSON

Decode the Digital Business

สรุปเพียง 3 โมเดลหลัก: e-Commerce, Subscription และ Freemium ก่อนเข้าสู่ภารกิจวิเคราะห์จริง

Decode the Digital Business
Mini Lesson: 3 Business Models + “What Model Am I?”
ACTIVE LEARNING

4 Missions + Final Mission

ทุก Mission ต้องใช้เหตุผลและหลักฐาน นักศึกษาไม่ได้ถูกประเมินจากการ “เดา” แต่จากการอธิบายสิ่งที่ทำได้และสิ่งที่ค้นพบ

MISSION 1

Digital Business Detective

“แกะรอยธุรกิจที่เราใช้จริง”

  • แบ่งกลุ่ม 4–5 คน เลือกธุรกิจดิจิทัลจริง 1 ธุรกิจ
  • สร้าง Digital Business Identity Card: Business, Customer/User, Value, Revenue, Business Model, Digital Touchpoint, Evidence
  • กติกา: ห้ามตอบเพียง “คิดว่าเป็น…” ต้องตอบ “เราจัดเป็น…เพราะ…”
Mission 1 Digital Business Detective
MISSION 2

Technology X-Ray

“มองให้ทะลุ App — ข้างหลังธุรกิจมี Technology อะไร?”

TECHNOLOGYทำอะไร?ช่วย Process ไหน?ใครได้ประโยชน์?VALUE คืออะไร?

พิจารณา AI/Machine Learning, Blockchain/DLT, IoT และ 5G โดยต้องเชื่อมเทคโนโลยีกับกระบวนการและคุณค่าที่เกิดขึ้นจริง หากไม่มีหลักฐานให้ระบุว่า “ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอ”

Mission 2 Technology X-Ray
MISSION 3

Benefit & Impact Battle

“ดีต่อฉัน = ดีต่อสังคมจริงหรือ?”

  • TEAM VALUE ค้นหา “ธุรกิจนี้มีข้อดีอะไร?”
  • TEAM IMPACT ค้นหา “ธุรกิจนี้อาจสร้างผลกระทบอะไร?”
  • วิเคราะห์ผ่าน 5 Lenses: Customer · Economy · Society · Environment · Digital Equality
WOW QUESTION: ถ้าพรุ่งนี้ธุรกิจนี้โตขึ้น 10 เท่า จะเกิดอะไรขึ้น? เพราะสิ่งที่ Scale ไม่ได้มีเฉพาะรายได้ แต่ Impact ก็ Scale ด้วย
Mission 3 Benefit and Impact Battle
MISSION 4

Creative Citizenship Check

“ถ้าเรามองธุรกิจด้วยสายตาของพลเมืองสร้างสรรค์ล่ะ?”

C1Customer Value
C2Community & Society
C3Care for Environment
C4Conduct & Responsibility
C5Creative Shared Value

ให้คะแนน 1–5 รวม 25 คะแนน โดย ทุกคะแนนต้องมีเหตุผลหรือหลักฐาน ไม่ใช่ความชอบส่วนตัว

Mission 4 Creative Citizenship Check
FINAL MISSION

Redesign the Business

“ถ้าเราเป็นเจ้าของ เราจะทำให้ธุรกิจนี้ดีขึ้นอย่างไร?”

ห้ามสร้างธุรกิจใหม่ ให้เลือก 1 Negative Impact จากธุรกิจเดิม แล้วออกแบบวิธีแก้ด้วย:

KEEPFIXCREATEVALUEIMPACT

ตัวอย่าง: Packaging Waste → ระบบคืนบรรจุภัณฑ์ → Reward Point → ลูกค้าได้ประโยชน์ → Engagement → ลด Waste → Shared Value

Final Mission Redesign the Business
COMMUNICATE

60-Second Creative Citizen Pitch

แต่ละกลุ่มพูดเพียง 5 ประโยคเพื่อสรุปจากหลักฐาน → คุณค่า → ผลกระทบ → แนวทางปรับปรุง

Pitch 5 ประโยค

  1. ธุรกิจที่เราเลือกคือ…
  2. คุณค่าหลักที่ธุรกิจสร้างคือ…
  3. แต่เราค้นพบผลกระทบว่า…
  4. ถ้าเราเป็นเจ้าของ เราจะ…
  5. เพราะจะทำให้…

Peer Awards

🏆 Best Business Detective
💡 Most Creative Redesign
❤️ Best Value for Society

REFLECT

Exit Ticket · 3–2–1 Reflection

จากการวิเคราะห์ “ธุรกิจ” กลับมาสู่การพัฒนา “ตัวนักศึกษา” ในฐานะ Creative Citizen

Exit Ticket 3-2-1 Reflection
ONE-PAGE OUTPUT

Creative Citizen Digital Business Audit Canvas

ผลงานสุดท้าย 1 หน้า เพื่อให้นักศึกษารวม Business Model, Technology, Customer Value, Impact, 5C Check และ Redesign ไว้ในภาพเดียว

Creative Citizen Digital Business Audit Canvas
แนะนำให้พิมพ์ A4/A3 หรือเปิดบนแท็บเล็ตเพื่อใช้กรอกระหว่างกิจกรรม
ASSESSMENT

Can-Do Evidence · 20 คะแนน

ประเมินจากสิ่งที่นักศึกษา “ทำได้จริง” ไม่ใช่เพียงความสวยของชิ้นงาน

Can-Do assessment Week 8
แก่นที่สุดของ Week 8: USE → UNDERSTAND → QUESTION → EVALUATE → CREATE → RESPONSIBLE ACTION

เป้าหมายปลายทาง

นักศึกษาไม่จำเป็นต้องออกจากห้องพร้อมศัพท์ธุรกิจจำนวนมาก แต่ควรออกจากห้องพร้อม “วิธีคิดใหม่” และสามารถถามได้ว่า เราจะสร้างธุรกิจดิจิทัลที่เติบโตไปพร้อมกับการสร้างคุณค่าให้ผู้คน สังคม และสิ่งแวดล้อมได้อย่างไร?

เปิดเอกสารประกอบสัปดาห์ที่ 8